1. Κρητική Λαογραφία
  2. Ιστορία και Πολιτική
  3. Ιστορία της Κρήτης
  4. Επιστροφή

Ιστορικά κτήρια της πόλης των Χανίων

Συγγραφέας: Μανώλης Μανούσακας

 

Εκδότης: Έρεισμα

 

Τιμή: 16,50 €

:
  • Google+
  • PrintFriendly
Χρονολογία έκδοσης: Μάρτιος 2019
Τύπος: Μαλακό
Σελίδες: 107
Διαστάσεις: 24x17cm

ISBN

  •  978-960-8000-77-3

Περιγραφή

Αυτή η πόλη είναι γεμάτη ψιθύρους που περιμένουν απλώς  κάποιον να κοντοσταθεί και να ακούσει τις χιλιάδες ιστορίες που έχουν να του διηγηθούν. Ο χρόνος χάραξε στα κτίρια και τα σοκάκια, σημάδια και από την άλλη ο άνθρωπος... «έσβησε» ή αλλοίωσε πολλά από αυτά τα σημάδια.


Αν στην επόμενη έξοδό σας αφήσετε τον εαυτό σας να δραπετεύσει από το τώρα, ίσως να ξετρυπώσετε κάπου εκεί, πίσω από τις καμάρες της καφετέριας, να παίζουν τα παιδιά του μεγαλοαστού Βενετού εμπόρου που πριν από αιώνες είχε εγκατασταθεί στην Canea και έμενε με την οικογένειά του στο αρχοντικό του, σ’ αυτό που τώρα εσείς πίνετε τον καφέ ή το ποτό σας.

Εκεί που η βουή του κόσμου, το γέλιο, οι κουβέντες μπερδεύονται με τη μουσική, στα στέκια των σημερινών Χανιωτών,  έχουν γεννηθεί και πεθάνει ιστορίες αιώνων.

 

Τι ήταν λοιπόν στο παρελθόν τα σημερινά στέκια των Χανιωτών;


Σ’ αυτό το ταξίδι στο παρελθόν είχαμε για «πυξίδα» έναν άνθρωπο που έχει αγαπήσει, έχει ασχοληθεί και γνωρίζει όσο λίγοι, την ιστορία αυτού του τόπου.

Πρόκειται για τον ιστορικό ερευνητή, συλλέκτη και συγγραφέα, Μανώλη Μανούσακα που μας μιλά για την ιστορία των πιο γνωστών σήμερα κτιρίων και μας «ξεναγεί» μέσα από το ανεκτίμητο φωτογραφικό υλικό που είχε την ευγενή καλοσύνη να μας παραχωρήσει.

Δυτικά ενετικού λιμανιού

Τα κτίσματα σε όλη γωνιακή πλευρά του Τοπανά ανήκουν στην εποχή της βενετοκρατίας. Κάποια έχουν υποστεί αλλαγές στους ορόφους αλλά διατηρούν βενετσιάνικα στοιχεία.

Carpe diem

Το πλέον καλοδιατηρημένο βενετσιάνικο κτίριο όλου του λιμανιού είναι το «Carpe diem». Είναι το μόνο αυθεντικό βενετσιάνικο κτίριο, που σώζεται σήμερα περίπου στην αρχική του μορφή, έχοντας υποστεί λίγες παρεμβάσεις. Δε γνωρίζουμε ακριβώς σε ποιά οικογένεια ανήκε, επρόκειτο όμως, για μια αστική βενετσιάνικη οικογένεια.


Διασώζει το δίλοβο παράθυρο, το μπαλκόνι που αποκαταστάθηκε γιατί έφερε αλλοιώσεις, αλλά και το οικόσημο της οικογένειας, που βρίσκεται στον τρίτο όροφο και είναι ευδιάκριτο και σήμερα. Αποτελεί χαρακτηριστικό βενετσιάνικο αρχοντικό του τέλους του 16ου με αρχές του 17ου αιώνα.

Caramela

Η Caramela είναι ιστορικό βενετσιάνικο θολωτό κτίσμα. Αποτελεί και το σπίτι στο οποίο έμεινε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, μέχρι που πέθανε, ο περιβόητος Σαλής, ο μαύρος βαρκάρης. Εκεί γυρίστηκε και ένα κομμάτι της ταινίας του Ζορμπά και συγκεκριμένα στο στενάκι που φτάνει μέχρι την πάνω μεριά της «Ταράτσας»

Κεντρικά του ενετικού λιμανίου

Αποθήκη – Άρωμα – DK

Ήταν ένα κτιριακό συγκρότημα ενιαίο με θολωτό ισόγειο και όροφο – πρώην «Βαρελάδικο»  – που κτίστηκε μετά το 1650 και λειτούργησε ως φιλανθρωπικός χώρος. Το έχτισαν οι ίδιοι που έχτισαν το Γιαλί Τζαμισί, για να το χρησιμοποιήσουν κατά κάποιο τρόπο ως φιλανθρωπικό ίδρυμα του Τζαμιού. Ο πρώτος όροφος ήταν το ιμαρέτ (δηλαδή, το πτωχοκομείο).

Στο χώρο μοίραζαν φαΐ και παρείχαν στέγη σε φτωχούς μουσουλμάνους. Όλα αυτά τα θολωτά ισόγεια ήταν χώροι αποθήκευσης, διανομής φαγητού κτλ. τα οποία χρησίμευαν στο πτωχοκομείο. Στη θέση αυτών λειτουργεί το «Άρωμα», η «Αποθήκη» και το «DK». 

*Παλιά τα ισόγεια αυτά στέγασαν τα «Καβούρια», μια από τις ιστορικότερες ταβέρνες των Χανίων για χρόνια. Ακόμα παλαιότερα, εκεί ήταν το παλιό «Caprice», ένα από τα στέκια τότε της αριστοκρατίας των Χανίων. Για πολλά χρόνια, πριν το 1930, το λιμάνι ήταν η πιάτσα των Χανίων, πριν εγκαταλειφθεί το 1928-1930 και μεταφερθεί η πιάτσα περιπάτου στην περιοχή του Μπόλαρη, της σημερινής Ηρώων Πολυτεχνείου.

Παλλάς

Το κτίριο που στεγάζει σήμερα το «Παλλάς» και το διπλανό του, «Barbarossa», κτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στο χώρο που διαμορφώθηκε εκείνη την περίοδο μετά  την προέκταση της προκυμαίας, κάτω από το φρούριο του Καστελίου και το παλάτι των πασάδων της εποχής. Λέγεται ότι στέγασε την Οθωμανική Τράπεζα για κάποια χρόνια. Είναι ένα από τα χαρακτηριστικά τούρκικα νεοκλασικά κτίσματα του λιμανιού.

Νάμα

Το «Νάμα» δεν ανήκει στα ιστορικά κτίσματα καθώς κατασκευάστηκε  στις αρχές της δεκαετίας του ‘30 στη θέση παλιών πρόχειρων κτισμάτων.

 

Χάλκινα

Τα «Χάλκινα» είναι ιστορικό κτίριο. Όλο αυτό το γωνιαίο συγκρότημα, ήταν το σπίτι του Γερμανού Προξένου Κρούγερ. Επρόκειτο για ένα μεγάλο, τριώροφο κτίριο. Είχε δυο πιάνα αλλά και μια εξαιρετική αρχαιολογική συλλογή. Επρόκειτο για περιουσία που λεηλατήθηκε κατά τον Α΄ Π.Π. – με αποτέλεσμα εκείνος να εκφράσει γραπτώς τα παράπονά του. Κατά το Β΄ Π.Π. δημεύτηκε.  Ένα μέρος της αρχαιολογικής συλλογής εστάλη στη Γερμανία και κανείς δε γνωρίζει τι απέγινε. Τα υπόλοιπα λεηλατήθηκαν και το κτίριο πωλήθηκε στη συνέχεια από την Εθνική Τράπεζα, σε έναν έμπορο Χανιώτη.

Όλο αυτό το οικοδομικό τετράγωνο, το οποίο ανήκε στον Κρούγερ και στο οποίο σήμερα βρίσκονται τα Χάλκινα δημιουργήθηκε το 19ο αιώνα στη θέση παραλίας. Υπήρχε δηλαδή, παλιά μια μικρή προκυμαία η οποία επεκτάθηκε. Στην πίσω πλευρά, στη σκάλα που ανεβαίνει στο Καστέλι, βρισκόταν ένα τεράστιο θολωτό βενετσιάνικο κτίριο το οποίο χαλάστηκε γύρω στο 1900 και χρησίμευσε στον Κρούγκερ ως αποθήκη γιατί συν τοις άλλοις, ήταν και έμπορος.

*Ο Κρούγερ υπήρξε ένα σημαντικό πρόσωπο το οποίο γνώρισαν οι Χανιώτες από το 1880 μέχρι το 1944 που πέθανε και ετάφη στα Χανιά. Ήταν μια πολυσύνθετη προσωπικότητα με σκοτεινές και φωτεινές πλευρές, συγγραφέας, αρχαιοδίφης, έμπορος και παράλληλα πράκτορας της Γερμανίας της οποίας τα συμφέροντα εκπροσωπούσε. Στον Α΄ Π.Π. τον εξόρισαν ενώ κατά τον Β΄Π.Π. έμεινε στα Χανιά μέχρι που πέθανε.

Ανατολικά ενετικού λιμανιού

Βarράκι

Το «Βarράκι» βρίσκεται σε ένα είδος αυλής που απέμεινε στη θέση παλαιότερων κτιρίων. Η ρυμοτόμηση άλλαξε μετά τους γερμανικούς βομβαρδισμούς με τους οποίους κάποια κτίσματα καταστράφηκαν στην οδό Καλλεργών. Γκρέμισαν έτσι και τα υπόλοιπα κτίρια και διάνοιξαν εκεί δρόμο. Επιπλέον δημιούργησαν και άλλους κάθετους δρόμους οι οποίοι δεν είχαν καμία σχέση με αυτούς που υπήρχαν προπολεμικά.

Έτσι, το σημείο που βρίσκεται το συγκεκριμένο μαγαζί, είναι διαταραγμένο πολεοδομικά γιατί εκεί που κανονικά έπρεπε να περνά δρόμος, τώρα είναι ένα είδος αυλής στην οποία πλέον βρίσκεται το «Βarράκι».

Πράσσειν άλογα

Το «Πράσσειν άλογα» δημιουργήθηκε πάνω στα ερείπια ενός μεγάλου τριώροφου βενετσιάνικου αρχοντικού το οποίο είχε σωθεί και δεν καταστράφηκε στους βομβαρδισμούς. Ωστόσο, κατεδαφίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ‘60 προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος. Συγκεκριμένα, το κατεδάφισαν επειδή το αρχοντικό "έμπαινε μέσα στο δρόμο", έφτανε δηλαδή η πρόσοψή του περίπου εκεί που βρίσκεται το πεζοδρόμιο.

Οι καμάρες του αρχοντικού ήταν τρεις – σήμερα έχουν μείνει δύο –ήταν εσωτερικές στο κτίριο και είχαν δομικό, στατικό ρόλο. Όταν γκρέμισαν το κτίριο στη μέση και απαλλοτριώθηκε, οι κάμαρες αυτές παρέμειναν. Το «Πράσσειν άλογα» διαμόρφωσε σε πρόσοψη κάποια εσωτερική πρώην καμάρα.

 

Πηγή: https://flashnews.gr/post/183779/ti-itan-sto-parel8on-15-simerina-stekia-ton-xanioton-spanio-fotografiko-iliko