1. Λογοτεχνία
  2. Νεοελληνική λογοτεχνία
  3. Επιστροφή

ΜΟΙΡΟΛΑ3 Ξαναλέγοντας το Παραμύθι χωρίς όνομα

Συγγραφέας: Βαγγέλης Ραπτόπουλος

 

Εκδότης: Τόπος

 

Τιμή: 13,20 € 11,88 €

:
  • Google+
  • PrintFriendly
Χρονολογία έκδοσης: 2014
Τύπος: Μαλακό
Σελίδες: 176
Διαστάσεις: 21x14cm

ISBN

  •  978-960-499-116-7

Περιγραφή

«Το διεφθαρμένο και χρεοκοπημένο βασίλειο της Μοιρολατρίας θυμίζει την Ελλάδα του σήμερα όσο και ένα νυχτερινό τηλεοπτικό δελτίο ειδήσεων. Να παλεύεις για να καλυτερεύσουν τα πράγματα, ακόμα κι όταν η μοιρολατρία κυριαρχεί. Να προσπαθείς να υλοποιείς το μέλλον από τώρα, και όχι να τα μεταθέτεις όλα σ’ ένα άπιαστο επέκεινα. Υπό το μανδύα του παραμυθιού, παρά τους βασιλιάδες και τις πριγκίπισσες, η Μοιρολα3 είναι ό,τι πιο πολιτικοποιημένο έχω γράψει».

                                                                                                                                                                    Β.Ρ.

Ιδίως όταν το γράφω με κεφαλαία, πολύ μ’ αρέσει τ’ όνομά μου. Φαντάζομαι ότι υπάρχει ένας καθρέφτης στη μέση ακριβώς, που διπλασιάζει το λάμδα. Μ’ αρέσει και που έμαθα να γράφω, έστω και τόσο αργά: στα είκοσί μου. Χάρη στον δάσκαλο, αλλά προπαντός χάρη στο πείσμα μου, που πιθανότατα είναι το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμά μου. Είμαι η κόρη του βασιλιά Επιπόλαιου, όπως τον έλεγαν τις τελευταίες μέρες της βασιλείας του, η πριγκίπισσα Έλλη. Κι αυτή είναι η ιστορία η δική μου και του τόπου μου, της Μοιρολατρίας. Ή μάλλον τα σημεία όπου οι δύο χωριστές ιστορίες τέμνονται. Ο δε λόγος που γράφω την κοινή αυτή ιστορία τώρα, μετά από δεκατρία ολόκληρα χρόνια, είναι επειδή ίσως ήρθε η στιγμή να διασταυρωθούν οι τροχιές τους για μία ακόμη φορά. Αν όχι τώρα, στο άμεσο μέλλον. Μέλλον. Άλλη μια λέξη με τον καθρέφτη που διπλασιάζει το λάμδα στη μέση της. Η γλώσσα είναι πατρίδα.

(απόσπασμα από το βιβλίο)

Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος ξαναγράφει το Παραμύθι χωρίς όνομα της Πηνελόπης Δέλτα, μεταφέροντάς το σε ένα όχι-και-τόσο-μακρινό μέλλον, όπου ο πλανήτης μας έχει καταστραφεί οικολογικά και οι άνθρωποι έχουν ξαναγίνει αγρότες που ζουν ανάμεσα στα ερείπια της υψηλής τεχνολογίας.


Συνέντευξη στην Κρυσταλία Πατούλη για το TVXS

(...) Δεν λύνεται από σωτήρες το πρόβλημα. Πρέπει εμείς να κινητοποιηθούμε, ο λαϊκός κόσμος, οι άνθρωποι που είναι χτυπημένοι από την κρίση, οι άνεργοι, οι ανασφάλιστοι, τα θύματα της κρίσης πρέπει να ενεργοποιηθούν, να πάρουν πρωτοβουλίες, διαφορετικά δεν μπορεί να μας σώσει κανείς (...)

 

                                    Βιβλιοκριτική στο diasxtixo.gr από την Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Άραγε, να είναι τυχαίο ότι η Πηνελόπη Δέλτα έγραψε το Παραμύθι χωρίς όνομα σε ιστορικά κρίσιμες στιγμές το 1910 –η επανάσταση στο Γουδί προηγήθηκε μόλις κατά έναν χρόνο, το 1909– όταν η κοινωνία διψούσε για ανάταση μετά την ήττα στον πόλεμο του 1987, και γενικά για ένα εντελώς καινούργιο ξεκίνημα προόδου και αναγέννησης; Δυστυχώς, έναν αιώνα αργότερα διαπιστώνουμε ότι το ίδιο συμβαίνει στις δύσκολες μέρες που περνάμε με τη χρεοκοπία που ενέσκηψε το 2010 σκορπίζοντας τόσα δεινά. Αυτός ο παραλληλισμός μάς κεντρίζει, όπως κεντρίζει και τον Βαγγέλη Ραπτόπουλο, που βασιζόμενος στο βιβλίο της Π. Δέλτα έδωσε μια δική του εκδοχή για να εκθέσει τις απορίες, τα ερωτήματα, τις απόψεις, τους προβληματισμούς του.

Η χώρα των Μοιρολατρών της Π. Δέλτα γίνεται η Μοιρολα3 στον Β. Ραπτόπουλο, όπου όλες οι κακοδαιμονίες, η παρακμή και το τέλμα διαπερνούν την ατμόσφαιρα και την πλοκή του βιβλίου. Κι αν έχουμε την αίσθηση ότι διαβάζουμε καταστάσεις για μια εντελώς αλλόκοτη εποχή, κάτι σαν ένα φανταστικό παραμύθι, εντούτοις νιώθουμε ότι αυτό το «παραμύθι» είναι μια πικρή καταγραφή των δικών μας ημερών, της δικής μας ασφυξίας από χρεοκοπία, διαφθορά και συσσωρευμένα αδιέξοδα. Μέσα σε αυτό το σαθρό κλίμα ο Ραπτόπουλος βρίσκεται στο στοιχείο του να μιλήσει, να εκθέσει, να αναδείξει την προσήλωσή του σε κάποιες αξίες, που συχνά επανέρχονται στα βιβλία του. Δεν το κρύβει ότι θέλγεται από τη ζεστή αύρα της συλλογικότητας, όταν οι άνθρωποι απεκδύονται τον εγωιστικό ατομικισμό τους και ενώνονται με αυταπάρνηση και αυτοθυσία για την απάλειψη κάθε νοσηρότητας. Η ένθερμη συλλογικότητα έχει σαν αποτέλεσμα τη διάλυση της μοιρολατρίας κι έτσι όλα τα καλά έπονται. Η κοινωνία ως σύνολο πλέον νικάει όχι μόνο τους εξωτερικούς εχθρούς, που την επιβουλεύονται, αλλά πρωτίστως οδηγείται στην πολυπόθητη αναγέννησή της. Ασφαλώς η συλλογικότητα έχει αποτέλεσμα, και ιδίως σε πολύ κρίσιμες στιγμές, όταν στη γενική καθοδήγηση και δράση μπαίνουν μπροστά οι σωστές εξουσίες, οι αξιολάτρευτοι για τις ικανότητές τους ταγοί.

Δεν μπορούμε να μην επισημάνουμε το γεγονός ότι στη θέση του βασιλόπουλου Συνετού, που σώζει από την καταστροφή τη χώρα των Μοιρολατρών στο μυθιστόρημα της Π. Δέλτα, ο Ραπτόπουλος βάζει μια γυναίκα, την πριγκίπισσα Έλλη, θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να τονίσει την αναρρίχηση των γυναικών σε θέσεις εξουσίας στις σύγχρονες κοινωνίες μας. Επίσης, στον «παραμυθένιο» κόσμο της Μοιρολατρίας, ο συγγραφέας αναμειγνύει καυτά θέματα της εποχής μας, όπως η φοβερή οικολογική καταστροφή και η υψηλή τεχνολογία – κάτι που εντείνει την ένταση που κυριαρχεί στο ξετύλιγμα της πλοκής. Και καθώς στη συνέχεια το μυθιστόρημα του Ραπτόπουλου εξελίσσεται πέρα από το πλαίσιο του μύθου της Π. Δέλτα, το θέμα της τεχνολογίας αποκτάει καίρια σημασία – διακρίνουμε μια σχέση θαυμασμού αλλά και φόβου του συγγραφέα για ό,τι καλό ή κακό μπορεί να προκύψει με την αλματώδη προέλασή της.

Η προσωπικότητα της Έλλης είναι πολυδιάστατη και μέσα από τις σκέψεις, τα διλήμματα και τις ανησυχίες της, το βιβλίο αποκτάει βάθος, διεισδυτική στοχαστικότητα, πρωτόφαντες εκλάμψεις ιδεών και προβληματισμών. Η έννοια της συλλογικότητας του Ραπτόπουλου στο Μοιρολα3 συναντάει σε μεγάλο βαθμό και τον μεσσιανισμό του. Γιατί δεν θέλησε να μιλήσει, μέσω της πρωταγωνίστριας- αφηγήτριας Έλλης, αλληγορικά μόνο για τη χρεοκοπία, την οποιαδήποτε χρεοκοπία διαχρονικά, και το ξεπέρασμά της. Ο μεσσιανισμός του για έναν καλύτερο κόσμο με προοπτική το μέλλον προσβλέπει σε μια εξέγερση, μια επανάσταση των μαζών, που μπορεί κατά διαστήματα να πέφτει σε νάρκωση, όμως στη συνέχεια θα βγαίνει μπροστά με ανανεωμένο δυναμισμό για καινούργιες και μεγαλύτερες κατακτήσεις.

Μας εντυπωσιάζει το γεγονός ότι ο επαναστατικός μεσσιανισμός του Ραπτόπουλου –ξεπερνώντας τον ορθολογισμό του Διαφωτισμού και των θεωριών που τον συνέχισαν– περνάει μέσα από τα μυστικιστικά αυλάκια της θρησκείας, αποδέχεται και παραδέχεται την ισχύ των διδαγμάτων «του Άκακου Θεού», του Ιησού Χριστού. Με τον ίδιο τρόπο αποδέχεται την ακατάλυτη δύναμη της οικογένειας και την αγάπη προς την πατρίδα, όσο κι αν υστερεί σε εξέλιξη συγκρινόμενη με πολύ πιο προηγμένες χώρες. Όμως η ματιά του ούτε στιγμή δεν παύει να νοιάζεται και να αγκαλιάζει τα προβλήματα και τις προοπτικές του κόσμου σε παγκόσμιο επίπεδο. Μέσα στην αδιάκοπη δίνη των προβληματισμών, ο συγγραφέας δεν παραλείπει να ζυγιάσει την αξία της τέχνης, το πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι για να εξεγείρει συνειδήσεις, σε σχέση με τη δράση και την έμπρακτη ηρωική πάλη.

Το Μοιρολα3, με τη στέρεα και λιτή εκφορά του λόγου, μας εισάγει στα ανήσυχα φτερουγίσματα, στις θέσεις και προβλέψεις του πάντα εν εγρηγόρσει πνεύματος του Βαγγέλη Ραπτόπουλου.

                                                                                                                           diastixo.gr (25.03.15)

 

Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος στο εργαστήρι του συγγραφέα του ηλ. περιοδικού Fractal

(...) H «Μοιρολα3» είναι ένα είδος ακτιβίστικης μπροσούρας, κάτι «τόσο πολύ μη-λογοτεχνικό», πιο «μη-λογοτεχνικό» πεθαίνεις! Αφότου ολοκλήρωσα το γραπτό, έτσι μού ’ρχεται να βγω στο δρόμο και να πιάσω τους περαστικούς από το μανίκι: «Διάβασε αυτό το βιβλίο, σε αφορά προσωπικά, σε αφορά άμεσα!»

Περίπου πέντε χρόνια τώρα διολισθαίνουμε όλο και βαθύτερα στην οικονομική κρίση, και κάθε μέρα που περνάει η Ελλάδα μεταμορφώνεται όλο και περισσότερο σε έρημη χώρα, με σπαρμένα στο έδαφός της τα θύματα της ανθρωπιστικής κρίσης: αυτόχειρες, άστεγοι, άνεργοι, ανασφάλιστοι κ.ά. Σε μια τέτοια εποχή, νιώθω ότι μειώνονται τα περιθώρια για ένα γράψιμο του τύπου «η τέχνη για την τέχνη», νιώθω να μεγαλώνει η ανάγκη για μια τέχνη-κραυγή.

Με τόση αθλιότητα γύρω μας, κι όμως το ηθικό του κόσμου παραμένει πεσμένο, οι πολίτες είναι φοβισμένοι και παραιτημένοι. Αν δεν αλλάξει το ψυχολογικό κλίμα, αν δεν σημειωθεί μια ανάταση, τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα. Η «Μοιρολα3» είναι μια κραυγή που καλεί όλους απελπισμένα να βγουν από την αδράνεια, να κάνουν επιτέλους κάτι!

 

 

Παρουσιάση στο diavasame.gr από την Αγγέλα Γαβρίλη

(...) Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος γράφει με τέχνη και φαντασία μια επαναφήγηση της κλασικής ιστορίας της Πηνελόπης Δέλτα «Παραμύθι χωρίς όνομα», ως μια μελλοντική δυστοπία που απευθύνεται σε εφήβους αλλά όχι μόνο. Δημιουργεί με υλικό από τη σημερινή πραγματικότητα ένα αλληγορικό, πολιτικό κείμενο που αναδεικνύει όλα τα προβλήματα της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας – ακριβώς όπως η Πηνελόπη Δέλτα έβαλε σε ένα «παραμύθι» όσα δεινά και κακώς κείμενα έβλεπε και ζούσε στη δική της εποχή. Και τα δύο κείμενα είναι ταυτοχρόνως σύγχρονα με τις κοινωνικές συνθήκες στις οποίες γράφτηκαν και διαχρονικά για όλες τις εποχές και τις κοινωνίες – ακριβώς εκεί συναντιούνται και επικοινωνούν. (Και θα ήταν μια καλή ιδέα, για τους νεαρούς αναγνώστες, να τα διαβάσουν κοντά χρονικά.)

Αλλά η απάντηση στις δυστοπίες, πραγματικές ή λογοτεχνικές, βρίσκεται πάντα στον αστάθμητο ανθρώπινο παράγοντα: σε έναν ήρωα που δεν πείθεται ότι τα πράγματα δεν αλλάζουν και αποφασίζει να δράσει και να αντιδράσει σε όλα όσα θεωρούνται δεδομένα, στάσιμα, αποφασισμένα από τη μοίρα. Η Έλλη μαζί με τον αδερφό της, τον Κάσσιο, παίρνουν τις τύχες τους στα χέρια τους και καταφέρνουν να αλλάξουν τη μοίρα τους και τη μοίρα της χώρας τους. Όχι μία φορά, αλλά όσες φορές χρειαστεί, αφού στο τέλος του βιβλίου η ηρωίδα, ενήλικη πια, θα αποφασίσει να παλέψει και πάλι για το μέλλον. Γιατί το μέλλον δεν είναι κάτι μακρινό και άγνωστο, «το μέλλον είναι τώρα», σύμφωνα με τη φράση που κλείνει το βιβλίο.

Η «Μοιρόλα3» είναι ένα βιβλίο επίκαιρο και παρά την επιφανειακή σκοτεινιά του, αληθινά αισιόδοξο: όχι με την επιπόλαιη ή μεταφυσική αισιοδοξία τού «όλα θα πάνε καλά», αλλά με την αισιοδοξία που γεννά η δράση, η αγωνιστικότητα και το πείσμα για ζωή.

23.01.15, diavasame.gr
 

 

Παρουσίαση στο ιστολόγιο Negra Literatura

Να αντιστέκεται κανείς ή να μην αντιστέκεται; Ιδού το ερώτημα. Και αν ένας άνθρωπος αντιστέκεται για ποιον λόγο να το κάνει; Μα φυσικά για να διαμορφώνει ο ίδιος τη ζωή του, τη μοίρα του, το ριζικό του, ας το γράψουμε όπως θέλετε. Όχι μόνο για να έχει το άλλοθι, ότι τουλάχιστον προσπάθησε και πως τα όποια λάθη του είναι δική του ευθύνη, αλλά και για να έρχεται σε αμεσότερη αρμονία με το (ευρύτερο) οικολογικό περιβάλλον που τον φιλοξενεί.

Το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου, Μοιρολα3 από τις εκδόσεις Τόπος ανοίγει μια δημιουργική και αλληγορική συνάμα συζήτηση για το (σπουδαίο) ζήτημα της ανθρώπινης στάσης πάνω σε αυτό που λέγεται ζωή. Ακολουθώντας, ξαναλέγοντας και αλλάζοντας το Παραμύθι χωρίς Όνομα, της Πηνελόπης Δέλτα, ο Ραπτόπουλος χρησιμοποιεί τη μυθική αφήγηση και φόρμα για να μιλήσει για πιο ρεαλιστικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος...

                                                                                            
  Γράφει ο Πάνος Ριβέρης, Blog negra literatura

                                Aπόσπασμα από την συνέντευξη του συγγραφέα στο Plusmag.gr

(...) Χωρίς μια πολιτιστική άνθιση, δεν πρόκειται να βγούμε από την κρίση. Πιστεύω, μάλιστα, ότι η πρώτη θα προηγηθεί, προλειαίνοντας το έδαφος. Χρειαζόμαστε τραγούδια, μυθιστορήματα, ποιήματα, ταινίες και θεατρικά έργα που θα ανεβάσουν το ηθικό του κόσμου και θα τον εμψυχώσουν, ώστε να σταθεί στα πόδια του. Κυρίως χρειαζόμαστε καινούργια ηθικά πρότυπα, πρότυπα ζωής, που θα βοηθήσουν να αναδιαμορφωθεί η κατάσταση. Το χρήμα, η ύψιστη αξία των χρόνων της φούσκας, εξακολουθεί να δεσπόζει στις ψυχές μας. Εάν δεν αντικατασταθεί από άλλες αξίες, δεν θ’ αλλάξει τίποτα.
(...) Η πνευματική κρίση πάντα προηγείται. Πρώτα δώσαμε την πρωτοκαθεδρία στο χρήμα και υποτιμήσαμε κάθε άλλη αξία στις ζωές μας, πρώτα περιορίσαμε τον ορίζοντά μας στην απόκτηση αποκλειστικά και μόνο υλικών αγαθών, και μετά ήρθε η οικονομική κρίση.

                                                                                                            
                                                                                          Γράφει η Αλεξάνδρα Παναγοπούλου, plusmag.gr 02/03/15

 

    Απόσπασμα από την συνέντευξη του Β. Ραπτόπουλου
στην Πόλυ Κρημνιώτη για την Αυγή

(...) η "Μοιρολα3" θυμίζει νυχτερινό δελτίο ειδήσεων. Με άλλα λόγια, το παραμυθένιο προκάλυμμα χρησιμεύει για να τονιστεί και όχι για να αποσιωπηθεί η ωμή πραγματικότητα. Υπό αυτή την έννοια, τόσο το μυθιστόρημα της Δέλτα όσο και το δικό μου παραπέμπουν περισσότερο σε πολιτικές αλληγορίες όπως "Η φάρμα των ζώων" του Όργουελ.
(...) Για άλλη μια φορά καταγράφω απλώς την πραγματικότητα. Η αναδυόμενη τάση της εποχής μας είναι η άνοδος των γυναικών. Γι' αυτό και ενώ ο πρωταγωνιστής της Δέλτα είναι άντρας, στη διασκευή μου είναι γυναίκα. Φυσικά, οι άντρες εξακολουθούν να κυριαρχούν στον δημόσιο χώρο και οι γυναίκες που αναλαμβάνουν θέσεις εξουσίας αναγκάζονται να υιοθετήσουν ανδρικές συμπεριφορές. Για να μπορέσουν να μας σώσουν οι γυναίκες, θα πρέπει να γίνουν κυρίαρχες οι θηλυκές ποιότητες. Η διαλλακτικότητα, η κατανόηση, η τρυφερότητα, η συμπόνια, η ευαισθησία... Δυστυχώς, όλα δείχνουν ότι από το σημείο αυτό απέχουμε ακόμα.


Πόλυ Κρημνιώτη, Αυγή (08.03.15)