1. Γνωρίστε την Κρήτη

Γνωρίστε την Κρήτη

 

Η Κρήτη έχει αγαπηθεί ιδιαίτερα από πολλούς ανθρώπους, που τη μελέτησαν ή την επισκέφτηκαν στη διάρκεια των αιώνων. Μερικοί τη θεωρούσαν το πιο όμορφο νησί του κόσμου, μια μικροσκοπική ήπειρο. Ο Όμηρος την ονομάζει γαία (χώρα) και όχι νήσο, έχοντας επίγνωση του μεγέθους και της σπουδαιότητας της. Οι έλληνες φιλόσοφοι Πλάτωνας και Αριστοτέλης θεωρούσαν την Κρήτη υπόδειγμα πολιτειακής και νομοθετικής οργάνωσης, κιβωτό πανάρχαιων αξιών. Σήμερα τα τουριστικά θέρετρα της κατακλύζονται από εκατομμύρια τουριστών. Ωστόσο υπάρχουν κάποιες γωνιές, μυστικοί και ήσυχοι τόποι, πιστοί σε όσους τους προσεγγίζουν με σεβασμό και δέος. Τέτοιοι αναφέρονται σε πολλές γωνιές της μεγαλονήσου στον οδηγό, και προτείνονται για τους απαιτητικούς επισκέπτες.
Η ομορφιά της Κρήτης οφείλεται στην ταυτόχρονη συνύπαρξη του φυσικού με το πολιτισμικό περιβάλλον. Στην Κρήτη υπάρχουν οροσειρές που θυμίζουν τις Άλπεις, συναντάει κανείς ερήμους και μικρές ζούγκλες, αλλά και περιοχές με σχεδόν αρκτικό κλίμα ή με σχεδόν τροπικό κλίμα. Αυτή την ποικιλία του τοπίου σπάνια τη συναντά κανείς σε μια περιοχή σχετικά περιορισμένη. Το κρητικό περιβάλλον είναι αποτέλεσμα χιλιόχρονης αλληλεπίδρασης ανάμεσα στην ανθρώπινη δράση και τις φυσικές δυνάμεις. Τα υλικά κατάλοιπα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων συνωστίζονται σε έναν αέναο διάλογο με τη κρητική φύση, πάνω στη ράχη αυτού του μακρόστενου «θεριού που κείτεται στη θάλασσα». Με θεριό παρομοιάζει την Κρήτη το πιο εκλεκτό από τα τέκνα της, ο Νίκος Καζαντζάκης. Θεριό αγαθό, καλότροπο, φωτεινό. Σε ένα έργο του επισημαίνει: «Η Κρήτη φωτίστηκε πρώτη σε όλη την κατασκότεινη τότε Ευρώπη. Κι εδώ η ψυχή της Ελλάδας εξετέλεσε τη μοιραία της αποστολή: έφερε το θεό στην κλίμακα του ανθρώπου».
Πολλοί άξιοι κρητολόγοι έχουν κοπιάσει για να μπορούμε σήμερα να γνωρίζομε το τοπίο της Κρήτης και τον υψηλό και ευγενή πολιτισμό, που δημιουργήθηκε σ΄ αυτήν και αποτέλεσε θεμέλιο του κλασικού ελληνικού και του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Στις  εργασίες τους καταδεικνύεται η σημασία του κρητικού πολιτισμού. Την περιπέτεια των ανθρώπων που κατοίκησαν στο μεγάλο ελληνικό νησί παρακολουθούμε σε ιστορικές περιόδους.
Οι όροι Προϊστορία, Ιστορικοί Χρόνοι, Νεολιθικός, Μινωικός, Μυκηναϊκός, Ελληνικός, Ρωμαϊκός, Βυζαντινός κτλ. έχουν χρονική, ιστορική και πολιτισμική σημασία, όχι εθνική ή φυλετική. Η Κρήτη γνώρισε τη λαμπρή Προϊστορία με κορύφωση τον Μινωικό Πολιτισμό, την Αρχαιότητα με σημαντικά πολιτισμικά επιτεύγματα, τον Μεσαίωνα με αξιόλογη πολιτισμική δημιουργία: τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή τέχνη και την Κρητική Αναγέννηση, και τη νεότερη περίοδο σημαδεμένη με αγώνες για εθνική απελευθέρωση και προκοπή.


Απόσπασμα απο το βιβλίο των εκδόσεων μας «ΚΡΗΤΗ»