1. Κρητική Λαογραφία
  2. Επιστροφή

Δημοτικά τραγούδια στη Μεσαρά

Συγγραφέας: Ανδρέας Λενακάκης

 

Εκδότης: Αντίλαλος της Μεσσαράς

 

Τιμή: 20,20 € 15,00 €

:
  • Google+
  • PrintFriendly
Τύπος: Μαλακό
Σελίδες: 432
Διαστάσεις: 24x17cm

ISBN

  •  978-960-86579-3-9

Περιγραφή

Το  «Δημοτικά τραγούδια στη Μεσαρά» δεν είναι μελέτη γραμμένη από ειδικό επιστήμονα. Είναι απλά μια συλλογή-καταγραφή των τραγουδιών που τραγουδιόνταν ή απαγγέλλονταν στην περιοχή της Μεσσαράς και που σώζονται μέχρι και σήμερα, στην αρχή του 21ου αιώνα, στο στόμα λίγων, δυστυχώς, μεσαριτών. Η ταξινόμηση τους, τα λίγα σχόλια που τα συνοδεύουν και η αναφορά στη βιβλιογραφία σκοπό έχουν να βοηθήσουν τον αναγνώστη να τα κατανοήσει καλύτερα και γι’ αυτό ας είναι επιεικείς οι ειδικοί για τα σφάλματα και τις ελλείψεις που θα εντοπίσουν.
      Η συλλογή τιτλοφορείται «Δημοτικά Τραγούδια  στη Μεσαρά» για δυο λόγους. Ο πρώτος είναι, όπως εύστοχα σημειώνει ο Μ. Πιτυκάκης στη συλλογή του, ότι ίδια τραγούδια μπορεί να συναντήσει κάποιος σε όλη στην Κρήτη και πολύ δύσκολα θα μπορούσε να καθοριστεί ο τόπος σύνθεσης τους, εκτός συγκεκριμένων περιπτώσεων, που αφορούν κυρίως στα σατιρικά τραγούδια.. Ο δεύτερος, επίσης σημαντικός, είναι για να απομακρύνει το πνεύμα της συλλογής από νοοτροπίες και πολιτιστικούς σωβινισμούς, που τελευταίως ευδοκιμούν στην Κρήτη και που σε καμία περίπτωση όχι μόνο δεν με αφορούν, αλλά με βρίσκουν και εντελώς αντίθετο.
      Ορισμένα από τα τραγούδια παρουσιάζονται σε πολλές «παραλλαγές», ορισμένες από τις οποίες ελάχιστες διαφορές παρουσιάζουν μεταξύ τους. Ο λόγος που επιλέχθηκε η δημοσίευση τους, χωρίς να υποστούν τη βάσανο της επιλογής ή, ακόμα χειρότερο, της επεξεργασίας, είναι γιατί θέλησα να καταγραφούν οι μικρές αυτές διαφορές που αποκαλύπτουν την ποιητική ικανότητα του απλού κρητικού να συμπληρώνει όσα η μνήμη δεν μπόρεσε να συγκρατήσει, πιθανόν χρήσιμο υλικό για τον μελετητή, που μελλοντικά θα θελήσει να εντρυφήσει στο αντικείμενο.
      Ανάμεσα στα τραγούδια και τα δίστιχα που κατέγραψα, υπάρχουν και αρκετά «ξετσίπωτα», κατ’ άλλους «αποκριάτικα» ή «εντεψίδικα» ή «γαμοτράγουδα» ή «μουνάτα».  Ακολουθώντας την πεπατημένη των μέχρι σήμερα εκδόσεων, που παραβλέπουν τη συλλογή τέτοιων τραγουδιών, δεν περιελήφθησαν σε αυτή την έκδοση. Επειδή όμως και αυτά αποτελούν στοιχείο της παράδοσης μας και μάλιστα σημαντικό, ευελπιστώ να εκδοθούν σε ανεξάρτητη έκδοση.
       Έγινε προσπάθεια, επίσης, να αποδοθεί η ντοπιολαλιά της Μεσαράς. Για το λόγο αυτό, πέρα από την μεταφορά του τελικού –ν στην επόμενη συλλαβή (π.χ. εκλέψα ν-του παπά Φλουρή…) και την μετατροπή του σε μ (π.χ. δε μ-πρέπει) ή σε γ ( π.χ. Επήρε και μνια γ-κεφαλή, τη γ-κάνει μπαϊράκι) ή ακόμα και σε γκ (π.χ. το γκ-Ξωπατέρα), τονίστηκε η παρουσία του χ στις συλλαβές πι και φι (ι, η, υ, ει, οι) όταν αυτές ακολουθούνται από φωνήεν (π.χ. όπχοιος, πχηαίνω, αδέρφχια) ή ακόμα και του γ (π.χ. δε μ-πγηαίνω). Το ίδιο τονίζεται η παρουσία του ν στη συλλαβή μι (ι, η, υ, ει, οι) όταν αυτή ακολουθείται από το α (π.χ. μνια, μνοιάζει, τα κορμνιά). Χρησιμοποιήθηκε το λατινικό h σε όσες λέξεις δεν ακολουθούν το γενικό κανόνα της κρητική προφοράς του κι, γκι, χι, αλλά αποδίδονται ψιλά όπως στην κοινή ελληνική (π.χ. ο κhιμάς, το γιαγκhιλίκι, τα κhυράλια, το γιανκhί, το τσακhί, το μανγκhίρι, άχhι!, αχhύρι). Η χρονική αύξηση η (π.χ. ήφαγα αντί έφαγα, ήκαμα αντί έκαμα) διατηρήθηκε σε όσες περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκε στις συνεντεύξεις.