1. Κρητική Λαογραφία
  2. Λογοτεχνία
  3. Ποίηση
  4. Κρητική Ποίηση-Μαντινάδες
  5. Επιστροφή

Η ώρα τση ... Θεονύφης

Συγγραφέας: Γιώργος Τσιχλάκης Μανώλης Δερμιτζάκης

 

Εκδότης: Mystis

 

Τιμή: 12,80 €

:
  • Google+
  • PrintFriendly
Χρονολογία έκδοσης: 2015
Τύπος: Μαλακό
Σελίδες: 96
Διαστάσεις: 21x14cm

ISBN

  •  προς εκτύπωση

Περιγραφή

Τη Θεονύφη και τον Αρκαλολευτέρη δεν τους δημιουργήσαμε, τους ανακαλύψαμε. Ένα ζευγάρι «παλαιινό» ανάμεσα στα τόσα χιλιάδες ζευγάρια των χωριών της Κρήτης, που ζουν και αντιμετωπίζουν την καθημερινότητά τους και τις καταστάσεις της ζωής με τον ίδιο σχεδόν τρόπο και την ίδια φιλοσοφία.

   Η Θεονύφη, ο Αρκαλολευτέρης και οι χωριανοί τους, ο Μαθιός, ο Κούβος, ο σύντεκνος, ο αξάδερφος, η συντέκνισσα κερα-Ζώζα, έχουν δική τους οντότητα, ζουν τη δική τους ζωή κι εμείς απλώς τους παρατηρούμε και τους καταγράφουμε. Πληθωρικοί χαραχτήρες, αμάλαγοι, μεγαλειώδεις, με σπιρτάδα, απλότητα κι όχι απλοϊκότητα, όπως ίσως –αφήνουν να– φαίνεται κάποιες φορές. Με τα θετικά χαρακτηριστικά τους, όπως η μεγαλοψυχία, η αλληλεγγύη και η φιλοξενία τους, αλλά και με τα αρνητικά τους, τη ζωοκλοπή, την οπλοκατοχή, την πονηριά, την αντριγιά, το «καπετανλίκι», την «ομερτά», τα σόγια, τη «χωριατιά», το κουτσομπολιό. Όλα αυτά τα ζουν ως μια διαφορετική πραγματικότητα απ’ αυτή που αντιλαμβάνονται από μακριά, με τα δικά τους δεδομένα και κριτήρια, τα δελτία ειδήσεων, και οι τιμητές καλόπιστοι ή κακόπιστοι των κοινωνικών φαινομένων. Μία πραγματικότητα, σε αυτά τα αμφισβητούμενα και πολυσυζητημένα ζητήματα που, στη γνήσια Κρήτη, στα γνήσια ήθη και έθιμά της και στους κώδικες αξιών της είναι εντελώς διαφορετική από τις ερμηνείες που έχουν δοθεί και τις προεκτάσεις που έχουν πάρει τα φαινόμενα αυτά σ’ αυτήν την «άλλη» Κρήτη, που μιμείται κακέκτυπα, με λάθος τρόπο και λάθος σκοπούς την παράδοσή της. Άλλωστε, σε κάθε περίπτωση, ποιος πολιτισμός αλήθεια μπορεί να καυχηθεί ότι είναι τέλειος;

   Με κριτική διάθεση απέναντι στη ζωή και στα γεγονότα, κριτική διάθεση ακόμη και στον ίδιο το δικό τους τρόπο ζωής, με χιούμορ και πνεύμα ανάλαφρο απέναντι στη ζωή και στο θάνατο. Με το «σόκιν» τους το πιπεράτο, το σκαμπρόζικο, το καθαρογλωσσίδι, που σ’ αυτές τις κοινωνίες έχει αναχθεί σε επιστήμη και δεν παρεξηγείται, δεν ενοχλεί, δεν προσβάλλει, όσο τραβηγμένο κι αν είναι μερικές φορές. Θυμόσοφοι, αστείοι, ειρωνικοί –όταν χρειαστεί–, σαρκαστικοί και αυτοσαρκαστικοί. Κουβαλούν όλη τη σοφία των αιώνων, διυλισμένη στην απλότητά τους.

   Ο τρόπος που συχνά αντιμετωπίζουν γεγονότα και καταστάσεις, μεγάλης ή μικρότερης σπουδαιότητας –που φαίνεται απλοϊκός–, δεν είναι παρά μια αντίδραση, μια άμυνα στο να ενταχθούν σε καλούπια που τους στενεύουν. Κάτω από την πίεση μιας κοινωνίας και ενός κόσμου που αλλάζει ραγδαία γύρω τους, καθώς και κάποιων «καλοθελητάδων» –σε πολλές περιπτώσεις– που θέλουν να τους εντάξουν σε πρότυπα ξένα, σε μια δήθεν πρόοδο. Ή που πασχίζουν να τους «διδάξουν» να κάνουν τεχνητά πια, αυτό που κατέχουν εκ του φυσικού, αυτό το φαινόμενο δηλαδή που παρατηρείται συχνά, οι μιμητές του «πολιτισμού» να θέλουν να διδάξουν και να νουθετήσουν αυτούς που τον δημιουργούν, που τον ζουν με τρόπο αβίαστο και φυσικό. Αντιδρώντας πάλι απλοϊκά, κάποιες φορές, σε μια πραγματικότητα που δεν τους αρέσει, παρανοώντας την, ηθελημένα, για να τη φέρουν στα δικά τους μέτρα, δε βλέπουν, δεν ακούν, δεν καταλαβαίνουν… όταν δε θέλουν. Και παράλληλα βέβαια δε διακωμωδούν μόνο καταστάσεις αλλά τις διαφυλάσσουν όπως, τη γλώσσα, τα ήθη, τα έθιμα, τον τρόπο ζωής στις μικρές κοινωνίες.

   Θεωρώ τη Θεονύφη και τον Αρκαλολευτέρη, καθώς και τις «περιπέτειές» τους, μια «εύθυμη ηθογραφία», που στόχο έχει να τέρψει αλλά, επί τη ευκαιρία, και να καταγράψει καταστάσεις, χαραχτήρες, αντιλήψεις. Παρουσιάζουμε, καταγράφουμε την καθημερινότητά τους χωρίς δική μας κριτική και χωρίς καμιά διδακτική πρόθεση.

   Επειδή η ηθογραφία είναι πολιτισμός και κουλτούρα και ο πολιτισμός και η κουλτούρα δεν επιδέχονται κριτικής. Ο μόνος που τα κρίνει είναι ο χρόνος.

                                                                                       Μανώλης Δερμιτζάκης